Dolar/TL yeniden yükselişte: Kur şoku nedir, ekonomiyi nasıl etkiler?

Merkez Bankası'nın piyasa beklentilerinin aksine politika faizini sabit tutmasıyla Türk Lirası, ABD Doları karşısında hızlı değer kaybı yaşıyor. TL'nin Dolar karşısındaki kaybı yılbaşından bu yana ise yüzde 26. Ekonominin kur şoku nedeniyle krize girebileceği uyarıları yapılıyor. Peki kur şoku nedir? Neleri, nasıl etkiler?

Dolar/TL yeniden yükselişte: Kur şoku nedir, ekonomiyi nasıl etkiler?

Merkez Bankası'nın piyasa beklentilerinin aksine politika faizini sabit tutmasıyla Türk Lirası, ABD Doları karşısında hızlı değer kaybı yaşıyor. TL'nin Dolar karşısındaki kaybı yılbaşından bu yana ise yüzde 26. Ekonominin kur şoku nedeniyle krize girebileceği uyarıları yapılıyor. Peki kur şoku nedir? Neleri, nasıl etkiler?

25 Temmuz 2018 Çarşamba 06:49
Dolar/TL yeniden yükselişte: Kur şoku nedir, ekonomiyi nasıl etkiler?

Dünyanın hiçbir yerinde malların ve hizmetlerin fiyatı bir günden diğerine değişmez. Bir fincan kahvenin fiyatı ya da aylık yatan maaşlarda günlük değişimler yaşanmaz.

Ancak para piyasalarında işleyiş çok daha farklı. Para birimlerinin değeri her saniye değişiyor. Bir para biriminin değerindeki değişimler de şirketlerden tüketicilere kadar ekonominin tüm aktörlerini etkiliyor.

Para biriminin değerindeki ani ve yüksek frekanslı değişimler, 'kur şoku' olarak adlandırılıyor. Kur şoklarının enflasyondan faiz oranlarına, ithalat ve ihracattan istihdama kadar yayılabilen etkileri oluyor.

ekonomi

Ekonomi literatürü ne diyor?

Makroekonomi teorisine göre kur şokunun ilk etkisi doğrudan ya da dolaylı yollarla enflasyonda görülüyor.

Eğer Türk Lirası hızlı bir değer kaybı yaşarsa, ithal edilen tüm ürünlerin maliyeti ve dolayısıyla fiyatı artıyor.

Bir diğer etki ise ihracatta gözleniyor. Para biriminde yaşanan hızlı değer kaybı, ihraç edilen ürünlerin uluslararası piyasalarda daha rekabetçi hale gelmesini sağlıyor.

ekonomi1

Kur şokunun dolaylı etkileri ise istihdam piyasasında gözleniyor. Ekonomide enflasyon ile işsizlik arasındaki ilişki, 'Philips eğrisi' adı verilen teoriyle açıklanıyor. Philips eğrisine göre, enflasyonda yaşanan düşüş, işsizlikte artış yaratıyor.

ekonomi2

Ekonomik gerçekler ne diyor?

Ekonomide teori ve gerçekler her zaman örtüşmez. Ekonomi teorisinde genellikle değişkenlerin aynı kaldığı varsayılarak hareket edilir. Bu da gerçekte ekonomide yaşanan dinamiklerin zaman zaman göz ardı edilmesi anlamına gelebilir.

Kur şoku nedeniyle yükselen enflasyon, tüketicilerin alım gücünü etkiler ve ücretler enflasyonun artış hızı oranında yükselmezse tüketime olumsuz yansıyor ve azalan tüketim de şirketlerin işten çıkarma yoluyla maliyet kısmasına neden olabiliyor.

Yani Philips eğrisi, teoriden pratiğe her zaman geçirilemeyebiliyor.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.